{"id":3129,"date":"2020-06-30T15:40:18","date_gmt":"2020-06-30T15:40:18","guid":{"rendered":"https:\/\/academicsolidarity.com\/?p=3129"},"modified":"2023-11-27T19:45:35","modified_gmt":"2023-11-27T19:45:35","slug":"khkli-prof-haluk-savas-vefat-etti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/academicsolidarity.com\/?p=3129&lang=tr","title":{"rendered":"Doktorun \u00d6l\u00fcm\u00fc"},"content":{"rendered":"<p><strong>Doktorun \u00d6l\u00fcm\u00fc<\/strong><\/p>\n<p>Vedat Bilgi\u00e7*<\/p>\n<p><strong>Dr. Haluk Sava\u015f an\u0131s\u0131na\u2026<\/strong><\/p>\n<p><em>Bir insan \u00f6mr\u00fcn\u00fc neye vermeli, harcan\u0131p gidiyor \u00f6m\u00fcr dedi\u011fin, <\/em><\/p>\n<p><em>yolda kalan da bir y\u00fcr\u00fcyende bir, savrulup gidiyor \u00f6m\u00fcr dedi\u011fin. <\/em><\/p>\n<p><em>Y\u00fcre\u011fin \u00fcrperir kap\u0131 \u00e7al\u0131nsa, esmeyen yelinden hile sezerler, <\/em><\/p>\n<p><em>k\u00fcnyeler kaz\u0131l\u0131r demir sand\u0131kta. Harcan\u0131p gidiyor insan dedi\u011fin\u2026<\/em><\/p>\n<p><em> (Bir Z\u00fclf\u00fc Livaneli \u015fark\u0131s\u0131. 1980, \u0130sve\u00e7)<\/em><\/p>\n<p>Haluk hoca bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yan\u0131nda hepimize \u00e7ok de\u011ferli bir miras b\u0131rakt\u0131. O miras sava\u015farak yazd\u0131\u011f\u0131 kendi <strong>\u2018hikayesi\u2019<\/strong>. Nesilden nesile ya\u015fayacak olan hikayesini bir ibret olarak ya\u015fayarak yazd\u0131\u2026 Tarihte ne ilk ne de son ki\u015fiydi Haluk hoca hak etmedi\u011fi \u015fekilde su\u00e7lanan. G\u00f6mle\u011fi arkadan y\u0131rt\u0131lan Yusuf\u2019tan, Sokrates\u2019e kadar say\u0131s\u0131z \u00f6rne\u011fi olan bir hikayenin devam\u0131 gibi\u2026 Hak etmedi\u011fi bir su\u00e7 ile su\u00e7lanarak haklar\u0131 gasp edilen masum insanlar\u0131n sembol ismi <strong>Haluk Sava\u015f<\/strong>, hem metaforik anlam\u0131yla sosyal a\u00e7\u0131dan, hem de ger\u00e7ek anlam\u0131yla ruhsal sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu toplum i\u00e7in bir hekimdi. O, kolektif bir sald\u0131rganl\u0131k ve dolayl\u0131 bir cinayet ile \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. E\u011fer yaz\u0131y\u0131 okumaya katlanabilirseniz bu su\u00e7a bula\u015fanlardan biri olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 anlayacaks\u0131n\u0131z. Kendini insanlar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na adam\u0131\u015f bir insan\u0131n ter\u00f6r su\u00e7u ile su\u00e7lanmas\u0131- tam da bu z\u0131tl\u0131k nedeniyle-bir insana yap\u0131lacak en b\u00fcy\u00fck ruhsal sald\u0131r\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte, bu kontrast\u0131n radyoaktif \u0131\u015f\u0131mas\u0131 her insan\u0131n savunma sistemini \u00e7\u00f6kertmeye yetecek b\u00fcy\u00fck bir stres olu\u015fturur.<\/p>\n<p>Bir \u015fey \u00e7ok dikkat \u00e7ekici; bu s\u00fcre\u00e7te g\u00f6zalt\u0131nda kalan, tutuklananlardan ne kadar \u00e7ok hastalanan oldu. Kimi kalp krizi ge\u00e7irdi, kimi kanser oldu. Psikiyatrik sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 belki y\u0131llar sonra g\u00f6rece\u011fiz ancak bedensel hastal\u0131klar\u0131n a\u011f\u0131r psikolojik streslerle ne kadar ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu apa\u00e7\u0131k g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\n<p>Doktorluk mesle\u011fi, k\u00fclt\u00fcrden ve \u00e7a\u011fdan ba\u011f\u0131ms\u0131z en sayg\u0131n mesleklerden biri olmas\u0131n\u0131n sebebi insan\u0131n en temel ihtiyac\u0131na, hayatta kalma \u00e7abas\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 katk\u0131d\u0131r. Kendim bir hekim olmama ra\u011fmen hastaland\u0131\u011f\u0131mda, kendim hasta rol\u00fcndeyken doktoruma kar\u015f\u0131 hissetti\u011fim duyguyu hat\u0131rl\u0131yorum. Bu duygu k\u00f6k\u00fc \u00e7ok derinlerde ve ge\u00e7mi\u015fteki \u00e7ocukluk deneyimlerimdekine benzer oldu\u011funu fark ettim. Sadece doktora de\u011fil t\u00fcm sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na \u00f6fkenin k\u00f6kleri de <strong>\u2018bak\u0131mveren\u2019 <\/strong>ile ili\u015fkideki patolojilere dayan\u0131r. Peki, bir toplum her a\u00e7\u0131dan kendi sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in u\u011fra\u015fan hekimleri veya metaforik anlamda her a\u00e7\u0131dan iyile\u015ftirici rol\u00fc olan bireylerini \u00f6ld\u00fcr\u00fcyorsa buna ne denir? Benim cevab\u0131m; <strong>dolayl\u0131 intihar<\/strong> veya ebeveyne \u00f6fke. Evet, \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131ndaki <strong>\u2018patolojik ba\u011flanma\u2019<\/strong> onunla mezara kadar gidecek erken d\u00f6nem travmalar\u0131n\u0131n nedenidir. Bunun sonucunda ki\u015filik bozukluklar\u0131 meydana gelir.<\/p>\n<p>Toplumdaki etnik, k\u00fclt\u00fcrel, dini, co\u011frafi gibi sosyal gruplar\u0131n devletle olan ili\u015fkisine sosyolojik olarak bakarsak, bu tam da \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131 <strong>\u2018g\u00fcvensiz ba\u011flanma\u2019<\/strong> durumuna benzer. Bu nedenle kimi paranoyak, kimi \u00e7ekingen-\u00fcrkek, kimi narsist, kimi antisosyal, kimi \u015fizoid, kimi obsesif, kimi kayg\u0131l\u0131 ve kimi histrionik \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit \u00e7ocuklar\u0131 olmu\u015ftur devlet anan\u0131n. Hepsi bir birinden olduk\u00e7a farkl\u0131 olsa da hepsi ayn\u0131 \u015feyi ister ana\u2019n\u0131n taht\u0131na oturup baht\u0131na sahip olmak. Ve bu sihirli taht yan\u0131na yakla\u015fan\u0131 b\u00fcy\u00fcs\u00fc ile kendine benzeten bir sihri vard\u0131r. Sanki bir masal\u0131n i\u00e7indeymi\u015fiz gibi durmadan tekrar eder durur ayn\u0131 s\u00fcre\u00e7ler. Zaten kurald\u0131r \u2018y\u00fczle\u015filemeyen patoloji ve \u00e7\u00f6z\u00fclmeyen travma daha g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde geri gelir\u2019. Elbette tekrar geri gelecek, her on y\u0131lda bir oldu\u011fu gibi&#8230;<\/p>\n<p>\u0130nsan psikolojisini anlamaya \u00e7al\u0131\u015fan biri olarak toplum ve insanlar\u0131n b\u00f6yle haks\u0131zl\u0131klar kar\u015f\u0131s\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 tutumu anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum bu yaz\u0131da. \u0130nsan ruh uzay\u0131n\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zemedi\u011fimiz i\u00e7in sanat adl\u0131 teleskopla bak\u0131p g\u00f6rd\u00fcklerimi yazd\u0131m. Biraz fark\u0131ndal\u0131k talep edenlere <strong>12 K\u0131zg\u0131n Adam<\/strong> filminin merce\u011finden bakmalar\u0131n\u0131 \u00f6nerece\u011fim<\/p>\n<p>Her \u015feyde oldu\u011fu gibi k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn de bilin\u00e7li, tasarlanm\u0131\u015f ve do\u011frudan olan\u0131 vard\u0131r bir de bilin\u00e7siz, spontane ve dolayl\u0131 olan\u0131. \u00d6rne\u011fin bir cinayet su\u00e7lusu bile bu ayr\u0131ma g\u00f6re idam veya m\u00fcebbet cezas\u0131 da alabilir ya da t\u00fcmden beraat edebilir. 12 K\u0131zg\u0131n Adam filmi derin bir analiz yaparak ba\u015fkalar\u0131n\u0131 yarg\u0131larken nas\u0131l yan\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bilin\u00e7siz veya dolayl\u0131 olarak k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00fcstlendi\u011fimizi anlat\u0131yor. Bence okullarda de\u011ferler e\u011fitimi gibi derslerde b\u00f6yle temalar\u0131 olan bu t\u00fcr filmler izletilip analizleri yap\u0131lmal\u0131. Bu ku\u015faklar i\u00e7in bir umudum yok ancak gelecek ku\u015faklar belki bu sayede kendi zihin s\u0131n\u0131rlar\u0131ndan d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kma f\u0131rsat\u0131 bulurlar.<\/p>\n<p>Filmde cinayet ile su\u00e7lanan bir \u00e7ocuk vard\u0131r ve b\u00fct\u00fcn deliller \u00e7ocu\u011fun ve ge\u00e7mi\u015f hikayesinin her \u015feyiyle, su\u00e7lunun \u00e7ocuk oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. 12 ki\u015filik j\u00fcri karar i\u00e7in toplanm\u0131\u015ft\u0131r. Verecekleri karar \u00e7ocu\u011fu elektrikli sandalye ile idama g\u00f6t\u00fcrecektir. \u00c7ok net bir vaka oldu\u011fu i\u00e7in j\u00fcriye kat\u0131lan \u00fcyeler \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcrede karar \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131ndan emindirler. Hava \u00e7ok s\u0131cak ve j\u00fcri \u00fcyelerinin akl\u0131nda birka\u00e7 saat sonra ba\u015flayacak ma\u00e7 vard\u0131r. Hepsi \u00e7ocu\u011fu su\u00e7lu bulur, ama bir ki\u015fi hari\u00e7. Film ilerledik\u00e7e detaylara odaklan\u0131nca asl\u0131nda hikayenin pek de g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi olmad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar. Asl\u0131nda ortada iki hikaye vard\u0131r. Birincisi iddia makam\u0131n\u0131n \u00e7ocu\u011fu su\u00e7lamak i\u00e7in kurgulad\u0131\u011f\u0131, di\u011feri ise \u00e7ocu\u011fun kendini aklamak i\u00e7in anlatt\u0131\u011f\u0131 hikaye&#8230; Peki bunlardan hangisine inanmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n<p>Ak\u0131l, g\u00f6z gibidir ve \u00e7ok kolay ill\u00fczyona u\u011frar. Sadece ak\u0131l m\u0131?. \u2018D\u00fc\u015f\u00fcnceler karanl\u0131k ormandan f\u0131rlayan hayvanlar gibidir\u2019 der C.G. Jung. Ve bir de alg\u0131lar\u0131m\u0131z var ve alg\u0131lar\u0131m\u0131za ne kadar g\u00fcvenebiliriz? Zira alg\u0131 aktif bir eylemdir \u00e7\u00fcnk\u00fc zihnimizin bir niyeti ve beklentisi vard\u0131r, bu nedenle uyaranlar\u0131 se\u00e7erek kendi tasar\u0131m\u0131na en uygun olan\u0131 al\u0131r. Zaten bu nedenle ak\u0131l hastalar\u0131 kendi hikayelerine inan\u0131r. Ama esas tehlikeli olan sa\u011fl\u0131kl\u0131 insanlar\u0131n alg\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerindeki \u00e7arp\u0131tmalard\u0131r zira onlar\u0131n inanan\u0131 mutlaka \u00e7\u0131kar. \u0130nsanlar\u0131n \u00e7o\u011fu kendi bozuk alg\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnce hapishanelerinde idraklar\u0131na vurulmu\u015f pranga ile m\u00fcebbette mahkum ya\u015far giderler. Onlar i\u00e7in herhangi bir ka\u00e7\u0131\u015f umudu yoktur. \u0130\u015fte, insan kendi zihnindeki tasar\u0131ma en yak\u0131n olana inan\u0131r. Filmde bir j\u00fcri \u00fcyesi kendi o\u011fluyla olan \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131, \u00e7ocuk mahkuma yans\u0131t\u0131r. Asl\u0131nda \u015funu \u00e7ok net s\u00f6yleyebilirim; <strong>hepimizin i\u00e7inde kurulmu\u015f bir mahkeme vard\u0131r ve biz orada kendimizi yarg\u0131lamaktan ka\u00e7mak i\u00e7in o san\u0131k sandalyesine d\u0131\u015far\u0131dan ba\u015fkas\u0131n\u0131 oturturuz<\/strong>. Yarg\u0131lad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bizim kendi \u00f6fkelerimiz, g\u00fcnahlar\u0131m\u0131z ve su\u00e7luluk duygumuzdur. Ba\u015fkas\u0131na yans\u0131tarak ar\u0131nma arar\u0131z ama bu ar\u0131nma <strong>ate\u015fin ar\u0131nd\u0131rmas\u0131<\/strong> gibidir. Oysa cehennemin alevleriyle kendimizi ar\u0131nd\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 anlamadan i\u00e7 yang\u0131n\u0131m\u0131z s\u00f6nmez. Filmde b\u00f6yle bir yans\u0131tmay\u0131 k\u0131rmak i\u00e7in <strong>\u2018kendiniz o sandalyede oturuyormu\u015f gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn\u2019<\/strong> der oyuncunun biri. Zan\u2019\u0131n cinayetten daha b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcnah oldu\u011funu net olarak anlamam\u0131z\u0131 sa\u011flar. Dedikodu ve iftiran\u0131n da kendi g\u00fcnahlar\u0131m\u0131z\u0131 ba\u015fkalar\u0131na yans\u0131tarak yarg\u0131lama oldu\u011funu, kendi k\u00f6t\u00fc y\u00f6nlerimizi yads\u0131yarak rahatlaman\u0131n bir <strong>ate\u015f ar\u0131nmas\u0131<\/strong> oldu\u011funu da. Oysa insan\u0131 sadece duru bir su ile ar\u0131nabilir, ate\u015f ile de\u011fil.<\/p>\n<p>T\u0131pk\u0131 filmde oldu\u011fu gibi <strong>\u2018mah\u015feri vicdan\u2019<\/strong> diye tarif edilen toplumun kolektif alg\u0131s\u0131 bazen ill\u00fczyona u\u011frar. Bu s\u00fcre\u00e7te \u015funa \u015fahit olduk; toplumun geneli kesin bir delil olmadan yap\u0131lan su\u00e7lamalara, birlerinin kendi su\u00e7lar\u0131n\u0131 bast\u0131rmak i\u00e7in s\u00f6yledi\u011fi yalanlardan olu\u015fan <strong>\u2018k\u00f6t\u00fc bir hikayeye\u2019<\/strong> inanmay\u0131 se\u00e7ti. Kesin bir delil olamadan oradan buradan toplanan iftira par\u00e7alar\u0131ndan kendi paz\u0131l\u2019lar\u0131n\u0131 yapt\u0131lar. Asl\u0131nda o paz\u0131l\u2019\u0131n kendi suretlerini resmetti\u011fi ger\u00e7e\u011fiyle bir g\u00fcn y\u00fczle\u015fecekler. O y\u00fczden att\u0131klar\u0131 her iftiray\u0131 bir bir ya\u015famalar\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz.<\/p>\n<p>Ad\u0131 konmam\u0131\u015f idamlara ve m\u00fcebbetlere g\u00f6zlerini kapatt\u0131 insanlar. <strong>\u2018\u0130dam\u2019 <\/strong>diyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc bir insan\u0131n hak etmedi\u011fi, <strong>atf-\u0131 c\u00fcr\u00fcmler<\/strong> veya i\u015fkenceyle a\u011f\u0131r strese maruz b\u0131rak\u0131p, kanseri tetiklemek ile, idam mahkumunun sehpas\u0131n\u0131 tekmelemek aras\u0131nda ne fark var? \u2018<strong>M\u00fcebbet\u2019<\/strong> diyorum zira her \u015feyini elinden ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z ki\u015finin ve \u00f6mr\u00fcn\u00fcn son g\u00fcnlerini hapishane h\u00fccrelerinde ge\u00e7irmesi ile m\u00fcebbet nedeniyle ya\u015flanarak hapiste \u00f6lmek aras\u0131nda ne fark var?<\/p>\n<p>Filmden \u00f6\u011frendi\u011fim temel hukuk kurallar\u0131ndan birisi \u2018<strong>makul \u015f\u00fcphe\u2019<\/strong> kavram\u0131 sadece su\u00e7 i\u00e7in de\u011fil \u2018<strong>su\u00e7suzluk\u2019 <\/strong>i\u00e7in de kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Yani birinin su\u00e7suz oldu\u011funa dair <strong>makul \u015f\u00fcphe varsa su\u00e7lu ilan edemezsin<\/strong>; <strong>her insan su\u00e7lulu\u011fu kesin delillerle ispat edilmedik\u00e7e su\u00e7suzdur. <\/strong><\/p>\n<p><a id=\"post-3129-_gjdgxs\"><\/a> Evet bu s\u00fcre\u00e7te Haluk hocan\u0131n su\u00e7suz oldu\u011fu mahkeme taraf\u0131ndan tespit edilse de i\u015fini ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 geri alamad\u0131. Pasaportu i\u00e7in sava\u015fmas\u0131 gerekti. Yani O da di\u011fer binlerce masum gibi <strong>su\u00e7suzlu\u011funa dair makul \u015f\u00fcpheler olmas\u0131na ra\u011fmen<\/strong> dolayl\u0131 bir idama mahkum edildi. Sava\u015farak ve kendi hikayesini miras b\u0131rakarak gitti. O art\u0131k onurlu bir m\u00fccadelenin, ger\u00e7ek hikayesinin, unutulmayacak bir kahraman\u0131&#8230;<\/p>\n<p>*Dr. Vedat Bilgi\u00e7, Psikiyatri ve Psikoterapi Uzman\u0131<\/p>\n<p>Kaynak: <a href=\"http:\/\/www.politurco.com\/death-of-the-doctor.html\">http:\/\/www.politurco.com\/death-of-the-doctor.html<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Doktorun \u00d6l\u00fcm\u00fc Vedat Bilgi\u00e7* Dr. Haluk Sava\u015f an\u0131s\u0131na\u2026 Bir insan \u00f6mr\u00fcn\u00fc neye vermeli, harcan\u0131p gidiyor \u00f6m\u00fcr dedi\u011fin, yolda kalan da bir y\u00fcr\u00fcyende bir, savrulup gidiyor \u00f6m\u00fcr dedi\u011fin. Y\u00fcre\u011fin \u00fcrperir kap\u0131 \u00e7al\u0131nsa, esmeyen yelinden hile sezerler, k\u00fcnyeler kaz\u0131l\u0131r demir sand\u0131kta. Harcan\u0131p gidiyor insan dedi\u011fin\u2026 (Bir Z\u00fclf\u00fc Livaneli \u015fark\u0131s\u0131. 1980, \u0130sve\u00e7) Haluk hoca bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yan\u0131nda hepimize [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3130,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[112],"tags":[],"class_list":["post-3129","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/academicsolidarity.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/haluk_savas.jpg?fit=699%2C349&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3129"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3129\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3209,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3129\/revisions\/3209"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}