{"id":3247,"date":"2020-08-12T21:32:36","date_gmt":"2020-08-12T21:32:36","guid":{"rendered":"https:\/\/academicsolidarity.com\/?p=3247"},"modified":"2023-11-19T12:28:54","modified_gmt":"2023-11-19T12:28:54","slug":"akademik-yikimin-arkaplani-2-turk-universitelerinde-ne-oldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/academicsolidarity.com\/?p=3247&lang=tr","title":{"rendered":"Akademik Y\u0131k\u0131m\u0131n Arkaplan\u0131-2: T\u00fcrk \u00dcniversitelerinde Ne Oldu?"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>\u00d6zet<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>T\u00fcrkiye\u2019de son be\u015f y\u0131lda \u00fcniversitelerin k\u0131smen var olan \u00f6zerkli\u011fi ve akademisyenlerin i\u015f g\u00fcvenli\u011fi tamamen yok edildi. Y\u00fcksek \u00d6\u011fretim Kurulu (Y\u00d6K) 1982 y\u0131l\u0131ndan beri \u00fcniversiteler i\u00e7in bir denetleme, akreditasyon ve kontrol g\u00f6revi yapmaktad\u0131r. Ancak Y\u00d6K, denetlemenin \u00f6tesinde do\u011frudan idare etmek yetkilerine de sahiptir. Y\u00d6K 2014\u2019e kadar Cumhurba\u015fkan\u0131 kontrol edilimekteyken bu tarihten sonra Cumhurba\u015fkan\u0131 olan R. T. Erdo\u011fan taraf\u0131ndan do\u011frudan y\u00f6nlendirilmektedir. Y\u00d6K Ba\u015fkan\u0131, Y\u00d6K tarihinde bir ilk olarak, 2014 Kas\u0131m ay\u0131nda Erdo\u011fan taraf\u0131ndan g\u00f6revden al\u0131nd\u0131. Ad\u0131m ad\u0131m \u00fcniversiteler \u00fczerinde yo\u011fun bir bask\u0131 olu\u015fturuldu. <\/em><\/p>\n<p><em>2013 Aral\u0131k ay\u0131ndaki Yolsuzluk Operasyonlar\u0131 sonras\u0131nda G\u00fclenistler birinci hedef oldular ve \u00f6ncelikli d\u00fc\u015fman ilan edildiler. B\u00fct\u00fcn kamu kurumlar\u0131nda oldu\u011fu gibi \u00fcniversitelerde de cad\u0131 av\u0131 haz\u0131rl\u0131klar\u0131 yap\u0131ld\u0131, listeler haz\u0131rland\u0131. Bu d\u00f6nemde G\u00fclen Hareketi ile yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 olan vak\u0131f \u00fcniversiteleri de yo\u011fun bask\u0131 alt\u0131nda kald\u0131lar ve bir\u00e7ok engellemeyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar. 2016 y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131nda, G\u00fcneydo\u011fu Anadolu\u2019daki K\u00fcrt yo\u011funluklu kentlerdeki yo\u011fun \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n sona ermesini isteyen bir bildiriye imza atan Bar\u0131\u015f Akademisyenleri \u00fcniversitelerdeki ikinci hedef grup oldu. Temmuz 2016\u2019ya kadar hedef al\u0131nan vak\u0131f \u00fcniversitelerinin m\u00fctevelli heyteleri abs\u00fcrt gerek\u00e7elerle azledildi ve bu kurumlar fiilen ele ge\u00e7irilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. <\/em><\/p>\n<p><em>Temmuz 2016\u2019daki \u015faibeli \u201cdarbe giri\u015fimi\u201d sonras\u0131ndaki ilk pazartesi b\u00fct\u00fcn \u00fcniversitelerdeki dekanlar g\u00f6revden al\u0131nd\u0131. Bir hafta sonra da ilan edilen Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hal (OHAL) yetkisine dayanarak 15 vak\u0131f \u00fcniversitesi kapat\u0131ld\u0131 ve bu \u00fcniversitelerde \u00e7al\u0131\u015fan 2808 akademisyen i\u015fsiz b\u0131rak\u0131ld\u0131. Sonraki \u00fc\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde devlet \u00fcniversitelerinden 6021 akademisyen G\u00fclenist veya Bar\u0131\u015f Akademisyeni olmak su\u00e7lamas\u0131 ile OHAL kararnameleri ile \u00fcniversitelerden uzakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. \u0130\u015fsiz b\u0131rak\u0131lan akademisyenlerin tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 g\u00f6z alt\u0131na al\u0131nd\u0131 ve bir \u00e7o\u011fu tutukland\u0131. Sonraki \u00fc\u00e7 y\u0131l boyunca bu akademisyenler, haklar\u0131nda dava a\u00e7\u0131lmasa veya beraat etseler bile, i\u015flerine d\u00f6nemediler. Mahkemelerde dava a\u00e7malar\u0131 engellendi ve bu engellemeler hala devam ediyor. T\u00fcrk \u00fcniversiteleri hi\u00e7 bir akademik g\u00fcvencenin olmad\u0131\u011f\u0131, iktidar\u0131n mutlak kontrol\u00fcnde olan ve derin bir korkunun hakim oldu\u011fu kurumlar haline geldiler. B\u00fct\u00fcn bu etkenlerle demokratik \u00fclkelere yo\u011fun bir beyin g\u00f6\u00e7\u00fc devam etmektedir.<\/em><\/p>\n<p><strong>Cumhurba\u015fkan\u0131na Endeksli Kurum: Akademi<\/strong><\/p>\n<p>Bu yaz\u0131da T\u00fcrk \u00dcniversitelerinde k\u0131smen var olan \u00f6zerklik ve akademik \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin yok edilmesinin k\u0131sa hikayesini anlataca\u011f\u0131z. T\u00fcrkiye\u2019de 2014 y\u0131l\u0131na kadar \u00fcniversiteler k\u0131smen \u00f6zerk kurumlard\u0131 ve devlet \u00fcniversitelerinde \u00e7al\u0131\u015fan akademisyenlerin Anayasa ile garanti edilen i\u015f g\u00fcvencesi vard\u0131. Ancak 2013 Aral\u0131k ay\u0131ndaki Yolsuzluk operasyonlar\u0131 sonras\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de Anayasa de facto olarak ask\u0131ya al\u0131nd\u0131. B\u00fct\u00fcn yetki, kanunlarda verilmese bile, y\u00fcr\u00fctmenin eline ge\u00e7ti. Dolay\u0131s\u0131yla mahkemelerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve \u00fcniversitelerin k\u0131smi \u00f6zerkli\u011fi ortadan kalkt\u0131. Halen ka\u011f\u0131t \u00fczerinde var olan Anayasa\u2019ya g\u00f6re \u00fcniversiteleri Y\u00fcksek \u00d6\u011fretim Kurulu (Y\u00d6K) kontrol etmektedir ve y\u00f6nlendirmektedir. Bu kurul \u00f6nceden b\u00fcy\u00fck oranda, \u015fimdi ise tamamen Cumhurba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan kontrol ediliyor.<sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-1\" href=\"#post-3247-footnote-1\">[1]<\/a>,<\/sup><sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-2\" href=\"#post-3247-footnote-2\">[2]<\/a><\/sup><\/p>\n<p>Erdo\u011fan\u2019dan \u00f6nce Cumhurba\u015fkanlar\u0131, Y\u00d6K \u00fczerinden dolayl\u0131 olarak ve rekt\u00f6r atamalar\u0131 ile do\u011frudan, \u00fcniversiteleri kontrol etmekteydiler. \u0130sterlerse Rekt\u00f6rleri Y\u00d6K\u2019\u00fcn teklifi ile g\u00f6revden alabiliyorlard\u0131. Ancak ge\u00e7mi\u015fte Cumhurba\u015fkanlar\u0131 team\u00fcllere g\u00f6re davrand\u0131lar ve \u00fcniversitelere do\u011frudan m\u00fcdahale etmediler. Erdo\u011fan, Cumhurba\u015fkan olduktan \u00fc\u00e7 ay sonra Kas\u0131m 2014\u2019de Y\u00d6K Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. G\u00f6khan \u00c7etinsaya\u2019y\u0131 g\u00f6revinden ald\u0131 ve yerine kendine yak\u0131n olan Prof. Dr. Yekta Sara\u00e7\u2019\u0131 atad\u0131. Bu daha \u00f6nce asla olmayan bir uygulama idi. Daha \u00f6nceki Cumhurba\u015fkanlar\u0131 kendileri ile a\u00e7\u0131k\u00e7a ters d\u00fc\u015fen Y\u00d6K Ba\u015fkanlar\u0131n\u0131 bile g\u00f6revden almad\u0131lar, g\u00f6rev s\u00fcreleri bitene kadar beklediler. Bu y\u00f6n\u00fcyle Erdo\u011fan\u2019\u0131n uygulamalar\u0131 tamamen bask\u0131 olu\u015fturma ve y\u0131ld\u0131rma ama\u00e7l\u0131yd\u0131. Nitekim \u015faibeli darbe giri\u015fiminden hemen sonra da Y\u00d6K Denetleme Kurulu Ba\u015fkan\u0131 g\u00f6revden al\u0131nd\u0131.<sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-3\" href=\"#post-3247-footnote-3\">[3]<\/a>,<\/sup><sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-4\" href=\"#post-3247-footnote-4\">[4]<\/a><\/sup><\/p>\n<p><strong>\u00dcniversiteler \u00dczerinde Sistematik Bask\u0131 D\u00f6nemi: 2014-2016<\/strong><\/p>\n<p>Erdo\u011fan\u2019\u0131n Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ile beraber \u00fcniversite rekt\u00f6rleri \u00fczerinde bask\u0131 artt\u0131 ve bir\u00e7ok \u00fcniversite idarecisi ve baz\u0131 rekt\u00f6rler g\u00f6revden al\u0131nd\u0131 veya istifa etmek zorunda kald\u0131lar. Hizmet Hareketi ile yak\u0131n g\u00f6r\u00fclen hi\u00e7 bir akademisyen \u00fcniversitelerde yeni kadro bulamad\u0131. Bunlardan idari g\u00f6revde olanlar idari pozisyonlardan uzakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Hen\u00fcz Anayasan\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a ihlal edil(e)medi\u011fi bu d\u00f6nemde akademisyenler Anayasada a\u00e7\u0131k\u00e7a ilan edildi\u011fi i\u00e7in do\u011frudan mesleklerinden at\u0131lam\u0131yorlard\u0131. Ancak de\u011fi\u015fik devlet kurumlar\u0131nda b\u00fct\u00fcn muhalifler i\u00e7in tasfiye listelerinin haz\u0131rlanmakta oldu\u011fu herkes taraf\u0131ndan biliniyordu. Bu d\u00f6nemde Y\u00d6K taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan Vak\u0131f \u00dcniversiteleri i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 yeni y\u00f6netmelikle bu \u00fcniversitelere el koymay\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131yordu.<sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-5\" href=\"#post-3247-footnote-5\">[5]<\/a><\/sup> Bu tarihten Temmuz 2016\u2019ya kadar \u00fclkedeki bask\u0131 ortam\u0131 ad\u0131m ad\u0131m artt\u0131. O d\u00f6nemde T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7al\u0131\u015fan ve sosyal medyadaki bir yorumundan dolay\u0131 alelacele T\u00fcrkiye\u2019yi terketmek zorunda kalan Romanya\u2019l\u0131 bir sosyal bilimci T\u00fcrk \u00dcniversitelerindeki durumu \u00c7avu\u015fesku Romanya\u2019s\u0131na benzetmekteydi.<sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-6\" href=\"#post-3247-footnote-6\">[6]<\/a>,<\/sup><sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-7\" href=\"#post-3247-footnote-7\">[7]<\/a>,<\/sup><sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-8\" href=\"#post-3247-footnote-8\">[8]<\/a>,<\/sup><sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-9\" href=\"#post-3247-footnote-9\">[9]<\/a>,<\/sup><sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-10\" href=\"#post-3247-footnote-10\">[10]<\/a>,<\/sup><sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-11\" href=\"#post-3247-footnote-11\">[11]<\/a><\/sup><\/p>\n<p>Erdo\u011fan 2013 sonunda, yolsuzluklar\u0131n\u0131n su\u00e7\u00fcst\u00fc yap\u0131lmas\u0131 sonras\u0131nda, G\u00fclen Hareketine sava\u015f ilan etti. Bundan sonra G\u00fclen Hareketi ile ili\u015fkili g\u00f6r\u00fclen b\u00fct\u00fcn kurumlara bask\u0131 yap\u0131lmaya ba\u015fland\u0131 ve 15 vak\u0131f \u00fcniversitine de yo\u011fun bask\u0131lar ve engellemeler yap\u0131ld\u0131. Bu d\u00f6nemde Y\u00d6K \u00fcniversitelere kar\u015f\u0131 dikkatli davran\u0131yor, a\u00e7\u0131kca hukukun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131mak istemiyordu. Ancak bir\u00e7ok kamu kurumu bu \u00fcniversiteleri engellemek ve yok etmek i\u00e7in ellerinden geleni yapt\u0131lar. Erdo\u011fan ve destek\u00e7i medyas\u0131 bu \u00fcniversiteler do\u011frudan taraf\u0131ndan hedef g\u00f6sterdiler ve \u00f6\u011frencilerin bu \u00fcniversiteleri terketmeleri istediler. Ayr\u0131ca kamp\u00fcslerine Belediye otob\u00fcslerininin seferlerini durdurmak, bina ruhsatlar\u0131n\u0131 iptal etmek, daha \u00f6nceden paras\u0131n\u0131 \u00f6deyerek hazineden sat\u0131n ald\u0131klar\u0131 arsalara el koymak ve yeni bina yap\u0131m\u0131na izin vermemek gibi \u00e7ok say\u0131da engelleme ve bask\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar. Hedefe konan \u00fcniversitelerin kapat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in iktidar\u0131n do\u011frudan kontrol etti\u011fi gazete ve televizyonlar kampanyalar yapt\u0131 ve Y\u00d6K ve Ba\u015fkan\u0131 tehdit edilerek gere\u011fini yapmas\u0131 i\u00e7in g\u00f6reve \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131.<sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-12\" href=\"#post-3247-footnote-12\">[12]<\/a>,<\/sup><sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-13\" href=\"#post-3247-footnote-13\">[13]<\/a>,<\/sup><sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-14\" href=\"#post-3247-footnote-14\">[14]<\/a>,<\/sup><sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-15\" href=\"#post-3247-footnote-15\">[15]<\/a>,<\/sup><sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-16\" href=\"#post-3247-footnote-16\">[16]<\/a><\/sup><\/p>\n<p>Temmuz 2016\u2019daki \u015faibeli \u201cdarbe te\u015febb\u00fcs\u00fc\u201d \u00f6ncesinde baz\u0131 devlet ve vak\u0131f \u00fcnivesitelerinin \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri g\u00f6z alt\u0131na al\u0131nd\u0131 ve baz\u0131lar\u0131 da tutukland\u0131. Konya\u2019daki operasyonda Mevlana \u00dcniversitesinin eski rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. Bahattin Adam\u2019la beraber 23 ki\u015fi g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131 ve bir k\u0131sm\u0131 tutukland\u0131. Kahramanmara\u015f S\u00fct\u00e7\u00fcimam \u00dcniversitesi eski Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. Mehmet Fatih Karaaslan, S\u00fcleyman Demirel \u00dcniversitesi eski Rekt\u00f6r\u00fc Hasan \u0130bicio\u011flu ile baz\u0131 akademisyenler ve \u0130zmir\u2019de faaliyet g\u00f6steren \u015eifa \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. Mehmet Ate\u015f \u201cter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyeli\u011fi, yolsuzluk, evrakta sahtecilik\u201d gibi iddialarla tutukland\u0131lar. Su\u00e7lamalar \u201cparalel devlet yap\u0131lanmas\u0131 olu\u015fturmak\u201d ve \u201cter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi olmak\u201dt\u0131 ama ortada bir ter\u00f6r olay\u0131 yoktu, tutuklanan ki\u015filer zaten kamu g\u00f6revlisi idi ve tamamen kanuni yollarla geldikleri bu makamda i\u015flerini yap\u0131yorlard\u0131.<sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-17\" href=\"#post-3247-footnote-17\">[17]<\/a><\/sup><sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-18\" href=\"#post-3247-footnote-18\">[18]<\/a><\/sup>,<sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-19\" href=\"#post-3247-footnote-19\">[19]<\/a><\/sup>,<sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-20\" href=\"#post-3247-footnote-20\">[20]<\/a><\/sup>,<\/p>\n<p>Ocak 2016\u2019da, kendilerine \u201cBar\u0131\u015f \u0130\u00e7in Akademisyenler \u0130nisiyatifi\u201d ad\u0131n\u0131 veren bir grup akademisyen (T\u00fcrkiye i\u00e7inden ve d\u0131\u015f\u0131ndan toplam 2212 imzaya ula\u015ft\u0131), devletin G\u00fcneydo\u011fuda \u015fiddet olaylar\u0131n\u0131 bast\u0131rmak i\u00e7in a\u015f\u0131r\u0131 g\u00fc\u00e7 kullanmas\u0131n\u0131 ve \u015fehirlerin y\u0131k\u0131m\u0131 ve sivil \u00f6l\u00fcmlerle sonu\u00e7lanan askeri hareketler yapmas\u0131n\u0131 ele\u015ftiren bir bildiriye imza att\u0131lar. H\u00fck\u00fcmet ve destek\u00e7isi medya bu bildiriye imza atan akademisyenleri \u00fclkeye ihanetle su\u00e7lad\u0131lar ve \u00e7ok ge\u00e7meden bu akademisyenlerin kampanya halinde g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nma, i\u015ften uzakla\u015ft\u0131rma ve yarg\u0131lanma s\u00fcre\u00e7leri ba\u015flad\u0131.<sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-21\" href=\"#post-3247-footnote-21\">[21]<\/a><\/sup>,<sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-22\" href=\"#post-3247-footnote-22\">[22]<\/a><\/sup><\/p>\n<p>Tarihler 2015 y\u0131l\u0131 sonunu g\u00f6sterirken iktidar muhalif vak\u0131f \u00fcniversiteleri kapatmak veya ele ge\u00e7irmek i\u00e7in ba\u015fka \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretti. Bu \u00fcniversitelerin hastanelerinin Sosyal Sigorta Kurumu (SGK) ile olan anla\u015fmalar\u0131n\u0131 iptal ettiler veya s\u00fcresi dolanlar\u0131 yenilemediler. T\u00fcrkiye\u2019de sa\u011fl\u0131k hizmetlerinde SGK\u2019n\u0131n tekeli oldu\u011fu i\u00e7in bu hastanelerin \u00e7o\u011fu kapand\u0131. Baz\u0131 hastane ve okul binalar\u0131n\u0131 as\u0131ls\u0131z imar ihlali iddialar\u0131 ile y\u0131kt\u0131lar veya kapatt\u0131lar. Haziran 2016\u2019da vak\u0131f \u00fcniversitelerine kar\u015f\u0131 tek merkezden y\u00f6netildi\u011fi anla\u015f\u0131lan operasyon yap\u0131ld\u0131. Organize edilen mahkemeler bu \u00fcniversitelerin kurucu vak\u0131flar\u0131na sudan bahanelerle kayy\u0131mlar atad\u0131lar ve mevcut vak\u0131f y\u00f6netimlerini g\u00f6revden ald\u0131lar. Kayy\u0131mlar eliyle bu \u00fcniversitelerin y\u00f6netimlerini de\u011fi\u015ftirdiler.<sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-23\" href=\"#post-3247-footnote-23\">[23]<\/a><\/sup>,<sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-24\" href=\"#post-3247-footnote-24\">[24]<\/a><\/sup>,<sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-25\" href=\"#post-3247-footnote-25\">[25]<\/a><\/sup>,<sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-26\" href=\"#post-3247-footnote-26\">[26]<\/a><\/sup><\/p>\n<p><strong>Akademik Hayat\u0131n Topluca Y\u0131k\u0131m\u0131: Temmuz 2016 Sonras\u0131<\/strong><\/p>\n<p>15 Temmuz 2016\u2019ya kadar b\u00fct\u00fcn propagandalara ra\u011fmen kamuoyu akademisyen ve di\u011fer mesleklerden insanlar\u0131n hi\u00e7 bir \u015fiddete ba\u015fvurmadan ve tamamen kurgusal iddialarla \u201cter\u00f6rist\u201d ilan edilmelerini kabullenmiyordu. Bu nedenle Erdo\u011fan ve ekibi \u00e7ok zor durumdayd\u0131. Bu s\u0131rada 15 Temmuz \u201cDarbe Giri\u015fimi\u201d Erdo\u011fan\u2019\u0131n ifadesiyle \u201cAllah\u2019\u0131n bir l\u00fctfu olarak\u201d imdatlar\u0131na yeti\u015fti Benzeri Hitler Almanya\u2019s\u0131nda g\u00f6r\u00fclen bir yakla\u015f\u0131mla Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnameler (KHK\u2019lar) \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Sanki bu \u00fcniversiteler darbe yapm\u0131\u015f yada darbeyle en k\u00fc\u00e7\u00fck bir ilgileri varm\u0131\u015f gibi yay\u0131nlanan ilk KHK ile 15 vak\u0131f \u00fcnivesitesi kapat\u0131ld\u0131 ve b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131na el konuldu. Darbe \u00f6ncesi ve sonras\u0131nda bu \u00fcniversitelerin rekt\u00f6rlerinin ve di\u011fer y\u00f6neticilerinin bir\u00e7o\u011fu g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131 ve tutukland\u0131. Aradan ge\u00e7en zamanda binlerce akademisyen g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131lar ve \u00e7o\u011fu tutukland\u0131lar. Bu akademisyenlerin ba\u015fka kamu kurumlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 KHK ile yasakland\u0131.<sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-27\" href=\"#post-3247-footnote-27\">[27]<\/a>,<\/sup><sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-28\" href=\"#post-3247-footnote-28\">[28]<\/a>,<\/sup><sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-29\" href=\"#post-3247-footnote-29\">[29]<\/a>,<\/sup><sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-30\" href=\"#post-3247-footnote-30\">[30]<\/a><\/sup><\/p>\n<p>Vak\u0131f \u00fcniversitelerde bunlar olurken devlet \u00fcniversitelerinde de benzer \u015feyler ya\u015fand\u0131. Darbe giri\u015fiminden sonraki ilk pazartesi g\u00fcn\u00fc (18 Temmuz 2016) Y\u00d6K b\u00fct\u00fcn dekanlar\u0131 g\u00f6revden ald\u0131. G\u00f6zden \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 birka\u00e7 rekt\u00f6r d\u0131\u015f\u0131dakileri ayn\u0131 g\u00fcn Ankara\u2019ya \u00e7a\u011f\u0131rarak Hizmet Hareketi ile ilgili oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen (\u00f6nceden fi\u015flendikleri anla\u015f\u0131lan) \u00f6\u011fretim \u00fcyesi ve idari personelin a\u00e7\u0131\u011fa al\u0131nmas\u0131 talimat\u0131 verdiler. Zaten ayn\u0131 g\u00fcn d\u00f6rt rekt\u00f6r\u00fc g\u00f6revden ald\u0131lar ve bunlar\u0131n \u00fc\u00e7\u00fc g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131. Yakla\u015f\u0131k iki sene \u00f6nce d\u00f6nemin Ba\u015fbakan\u0131\u2019n\u0131n \u201cyapaca\u011f\u0131z\u201d dedi\u011fi \u201ccad\u0131 av\u0131\u201d istedikleri h\u0131za ula\u015fm\u0131\u015f oldu. Ondan sonraki her ad\u0131mda yay\u0131nlanan KHK\u2019larla \u00fcniversitelerden at\u0131lan binlerce \u00f6\u011fretim \u00fcyesi eskilere eklendi. OHAL\u2019in ka\u011f\u0131t \u00fczerinde kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 2018 Temmuzuna kadar ge\u00e7en iki y\u0131lda adlar\u0131 gazetelerde ilan edilerek i\u015flerinden at\u0131lan kamu \u00fcniversitelerinde \u00e7al\u0131\u015fan akademisyenlerin say\u0131s\u0131 6081 idi. Bu akademisyenlerden haklar\u0131nda hi\u00e7 bir dava a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f veya beraat etmi\u015f olanlar\u0131n bile kamu kurumlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yasakt\u0131r ve kendileri ve e\u015fleri pasaport alamazlar, \u00fclke d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kamazlar. Bu \u201cOla\u011fan\u00fcst\u00fc Hal\u2019in \u00fc\u00e7 ayda bitece\u011fi sananlar fena halde yan\u0131lm\u0131\u015flard\u0131. Sonu\u00e7ta Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hal iki y\u0131l sonra ka\u011f\u0131t \u00fczerinde kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin yeni rejimi bir diktat\u00f6rl\u00fckt\u00fc ve her ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u015fey ola\u011fan olmu\u015ftu. <sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-31\" href=\"#post-3247-footnote-31\">[31]<\/a>,<\/sup><sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-32\" href=\"#post-3247-footnote-32\">[32]<\/a>,<\/sup><sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-33\" href=\"#post-3247-footnote-33\">[33]<\/a>,<\/sup><sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-34\" href=\"#post-3247-footnote-34\">[34]<\/a>,<\/sup><sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-35\" href=\"#post-3247-footnote-35\">[35]<\/a>,<\/sup><sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-36\" href=\"#post-3247-footnote-36\">[36]<\/a>,<\/sup><sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-37\" href=\"#post-3247-footnote-37\">[37]<\/a>,<\/sup><sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-38\" href=\"#post-3247-footnote-38\">[38]<\/a><\/sup><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de hukuki a\u00e7\u0131dan hi\u00e7bir temeli olmayan bu uygulamalar tam bir soyk\u0131r\u0131ma d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Vak\u0131f \u00dcniversitelerinden i\u015fini kaybeden yakla\u015f\u0131k 2500 akademisyenin yan\u0131nda devlet \u00fcniversitelerinden alt\u0131binden fazla akademisyen at\u0131ld\u0131. \u0130nsanlar sadece d\u00fc\u015f\u00fcnceleri nedeniyle \u201cter\u00f6rist\u201d muamelesine maruz kald\u0131, \u00e7o\u011fu g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131, bir k\u0131sm\u0131 tutukland\u0131. \u0130\u015flerine geri d\u00f6nmek i\u00e7in mahkemeye ba\u015fvurmalar\u0131 da KHK marifetiyle engellendi, zaten art\u0131k \u00fclkede \u201cmahkeme\u201d denilebilecek bir kurum da kalmad\u0131.<sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-39\" href=\"#post-3247-footnote-39\">[39]<\/a>,<\/sup><sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-40\" href=\"#post-3247-footnote-40\">[40]<\/a>,<\/sup><sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-41\" href=\"#post-3247-footnote-41\">[41]<\/a>,<\/sup><sup><a id=\"post-3247-footnote-ref-42\" href=\"#post-3247-footnote-42\">[42]<\/a><\/sup><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de muhalif akademisyenleri yok etmeyi hedefleyen bu s\u00fcre\u00e7 maalesef kurumsalla\u015ft\u0131 ve devam edip gidiyor. Demokratik \u00fclkelere ula\u015f\u0131p hayata tutunabilen akademisyenlerin ya\u015fanan bu s\u00fcreci \u00f6zg\u00fcr d\u00fcnyaya, \u00f6zellikle de akademisyenlere, anlatmas\u0131 bir zorunluluktur. Bu da biz akademisyenlerin sahiplenmesi gereken bir g\u00f6rev olarak duruyor. B\u00fct\u00fcn bu olanlar\u0131n Bat\u0131 kamuoyuna yans\u0131yan k\u0131sm\u0131 ise maalesef \u00e7ok c\u0131l\u0131z ve yetersiz. Bu inisiyatif ya\u015fananlar\u0131 olabildi\u011fince a\u00e7\u0131k olarak d\u00fcnya kamuoyuna duyurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Dileyelim ki ba\u015far\u0131l\u0131 olsun.<\/p>\n<ol>\n<li id=\"post-3247-footnote-1\">\n<p>https:\/\/www.hrw.org\/news\/2018\/05\/14\/turkey-government-targeting-academics <a href=\"#post-3247-footnote-ref-1\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-2\">\n<p>https:\/\/www.eurasiareview.com\/07082018-turkey-academic-freedom-under-threat\/ <a href=\"#post-3247-footnote-ref-2\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-3\">\n<p>https:\/\/www.memurlar.net\/haber\/488994\/yok-baskani-cetinsaya-gorevden-alindi.html <a href=\"#post-3247-footnote-ref-3\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-4\">\n<p>https:\/\/tr.sputniknews.com\/turkiye\/201607211024009972-yok-denetleme\/ <a href=\"#post-3247-footnote-ref-4\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-5\">\n<p>http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/egitim\/bir-yonetici-terore-destek-verirse-vakif-universitesi-kapatilacak-40013875 <a href=\"#post-3247-footnote-ref-5\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-6\">\n<p>https:\/\/www.aksam.com.tr\/guncel\/ksude-rektor-yardimcilari-istifa-etti\/haber-300621 <a href=\"#post-3247-footnote-ref-6\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-7\">\n<p>https:\/\/www.haberler.com\/mau-rektor-yardimcisi-prof-dr-yildirim-gorevinden-6868355-haberi\/ <a href=\"#post-3247-footnote-ref-7\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-8\">\n<p>https:\/\/www.cnnturk.com\/haber\/turkiye\/dicle-universitesinde-iki-profesor-istifa-etti <a href=\"#post-3247-footnote-ref-8\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-9\">\n<p>https:\/\/www.cnnturk.com\/haber\/turkiye\/mardin-artuklu-universitesi-rektoru-gorevden-uzaklastirildi <a href=\"#post-3247-footnote-ref-9\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-10\">\n<p>https:\/\/www.timeturk.com\/rektor-gorevden-alindi\/haber-90158 <a href=\"#post-3247-footnote-ref-10\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-11\">\n<p>http:\/\/bianet.org\/english\/human-rights\/171584-situation-of-academia-in-turkey-reminds-me-of-ceausescu-s-romania <a href=\"#post-3247-footnote-ref-11\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-12\">\n<p>http:\/\/www.sivaspostasi.com.tr\/haber\/basbakan_erdogan_uyardi_cemaat_okullarini_birakin-2659.html <a href=\"#post-3247-footnote-ref-12\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-13\">\n<p>https:\/\/www.sabah.com.tr\/egitim\/2015\/01\/28\/erdogan-talimati-verdi-iste-paralel-yapi-okullari-eylem-plani <a href=\"#post-3247-footnote-ref-13\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-14\">\n<p>http:\/\/beyazgazete.com\/video\/webtv\/siyaset-3\/basbakan-erdogan-okullara-ogrenci-bulamayacaksin-422890.html <a href=\"#post-3247-footnote-ref-14\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-15\">\n<p>https:\/\/www.aksam.com.tr\/guncel\/erdoganin-cagrisi-okullarini-eritti\/haber-473196 <a href=\"#post-3247-footnote-ref-15\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-16\">\n<p>https:\/\/www.memurlar.net\/haber\/581318\/erdogan-dan-paralel-tabanina-son-uyari.html <a href=\"#post-3247-footnote-ref-16\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-17\">\n<p>https:\/\/www.haberler.com\/paralel-yapi-operasyonu-prof-dr-bahattin-adam-ve-7338596-haberi\/ <a href=\"#post-3247-footnote-ref-17\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-18\">\n<p>http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/gundem\/suleyman-demirel-universitesi-eski-rektoru-hasan-ibicioglu-tutuklandi-40071200 <a href=\"#post-3247-footnote-ref-18\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-19\">\n<p>https:\/\/www.haberler.com\/sutcu-imam-universitesi-eski-rektoru-tutuklandi-8431585-haberi\/ <a href=\"#post-3247-footnote-ref-19\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-20\">\n<p>http:\/\/www.aljazeera.com.tr\/haber\/sifa-universitesi-rektoru-tutuklandi <a href=\"#post-3247-footnote-ref-20\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-21\">\n<p>https:\/\/barisicinakademisyenler.net <a href=\"#post-3247-footnote-ref-21\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-22\">\n<p>https:\/\/www.timeturk.com\/21-akademisyen-gozaltina-alindi\/haber-112260 <a href=\"#post-3247-footnote-ref-22\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-23\">\n<p>https:\/\/www.yeniasir.com.tr\/gundem\/2016\/01\/02\/21-hastane-sgk-kapsamindan-cikarildi <a href=\"#post-3247-footnote-ref-23\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-24\">\n<p>https:\/\/www.ntv.com.tr\/turkiye\/fatih-universitesine-kayyum-atandi,KfhO-ABUE0KHbzKBrB3lnw <a href=\"#post-3247-footnote-ref-24\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-25\">\n<p>https:\/\/www.sabah.com.tr\/gundem\/2016\/07\/04\/8-universite-400-okula-kayyum-atandi <a href=\"#post-3247-footnote-ref-25\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-26\">\n<p>https:\/\/www.cnnturk.com\/turkiye\/mevlana-universitesinin-bagli-oldugu-vakfa-kayyum-atandi <a href=\"#post-3247-footnote-ref-26\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-27\">\n<p>http:\/\/bianet.org\/bianet\/ifade-ozgurlugu\/198990-akademide-ihraclar-6-bin-81-e-yukseldi <a href=\"#post-3247-footnote-ref-27\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-28\">\n<p>http:\/\/bianet.org\/english\/law\/180165-university-chancellor-elections-lifted-erdogan-will-appoint-chancellors <a href=\"#post-3247-footnote-ref-28\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-29\">\n<p>https:\/\/www.sabah.com.tr\/gundem\/2016\/08\/06\/meliksah-universitesinde-buyuk-operasyon <a href=\"#post-3247-footnote-ref-29\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-30\">\n<p>https:\/\/bianet.org\/bianet\/hukuk\/192792-kapatilan-fatih-universitesi-calisanlari-icin-gozalti-karari <a href=\"#post-3247-footnote-ref-30\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-31\">\n<p>https:\/\/www.dw.com\/tr\/istanbul-ve-konyada-akademisyenlere-g%C3%B6zalt%C4%B1\/a-19488257 <a href=\"#post-3247-footnote-ref-31\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-32\">\n<p>https:\/\/www.ntv.com.tr\/turkiye\/yildiz-teknik-universitesinde-feto-operasyonu-70-akademisyen-gozaltinda,DXr4Q_7UxUWGU30PG4n2bQ <a href=\"#post-3247-footnote-ref-32\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-33\">\n<p>http:\/\/www.sonangazetesi.com\/haber\/3533\/5-ilde-31-akademisyen-gozaltina-alindi\/ <a href=\"#post-3247-footnote-ref-33\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-34\">\n<p>https:\/\/www.gzt.com\/haber\/istanbul-universitesinde-feto-operasyonu-44-akademisyen-gozaltinda-2513986 <a href=\"#post-3247-footnote-ref-34\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-35\">\n<p>https:\/\/www.haberler.com\/eski-rektor-prof-dr-savas-in-da-aralarinda-8670314-haberi\/ <a href=\"#post-3247-footnote-ref-35\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-36\">\n<p>https:\/\/www.memurlar.net\/haber\/604340\/izmir-katip-celebi-universitesi-nde-36-kisi-gozaltina-alindi.html <a href=\"#post-3247-footnote-ref-36\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-37\">\n<p>https:\/\/www.aksam.com.tr\/guncel\/erciyes-universitesinde-100-personele-yakalama-karari\/haber-542204 <a href=\"#post-3247-footnote-ref-37\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-38\">\n<p>https:\/\/www.yenicaggazetesi.com.tr\/dicle-universitesine-buyuk-operasyon-77-gozalti-143645h.htm <a href=\"#post-3247-footnote-ref-38\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-39\">\n<p>http:\/\/www.resmigazete.gov.tr\/eskiler\/2016\/07\/20160723-8.htm <a href=\"#post-3247-footnote-ref-39\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-40\">\n<p>https:\/\/stockholmcf.org\/crackdown-on-education-sector-in-turkey-victimized-nearly-100000-teachers-and-academics\/ <a href=\"#post-3247-footnote-ref-40\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-41\">\n<p>https:\/\/www.resetdoc.org\/story\/blow-blow-assault-academic-freedom-turkey\/ <a href=\"#post-3247-footnote-ref-41\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-3247-footnote-42\">\n<p>https:\/\/iamcr.org\/news\/travel-ban <a href=\"#post-3247-footnote-ref-42\">\u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(Art.No:3.tr)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6zet T\u00fcrkiye\u2019de son be\u015f y\u0131lda \u00fcniversitelerin k\u0131smen var olan \u00f6zerkli\u011fi ve akademisyenlerin i\u015f g\u00fcvenli\u011fi tamamen yok edildi. Y\u00fcksek \u00d6\u011fretim Kurulu (Y\u00d6K) 1982 y\u0131l\u0131ndan beri \u00fcniversiteler i\u00e7in bir denetleme, akreditasyon ve kontrol g\u00f6revi yapmaktad\u0131r. Ancak Y\u00d6K, denetlemenin \u00f6tesinde do\u011frudan idare etmek yetkilerine de sahiptir. Y\u00d6K 2014\u2019e kadar Cumhurba\u015fkan\u0131 kontrol edilimekteyken bu tarihten sonra Cumhurba\u015fkan\u0131 olan R. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[207],"tags":[],"class_list":["post-3247","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-raporlar-yeni"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3247","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3247"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3247\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3248,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3247\/revisions\/3248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3247"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3247"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3247"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}