{"id":4430,"date":"2025-08-17T09:45:45","date_gmt":"2025-08-17T09:45:45","guid":{"rendered":"https:\/\/academicsolidarity.com\/?p=4430"},"modified":"2025-08-17T09:45:48","modified_gmt":"2025-08-17T09:45:48","slug":"kennedynin-asi-arastirmasini-geri-cekme-talebi-cercevesinde-asi-karsitligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/academicsolidarity.com\/?p=4430&lang=tr","title":{"rendered":"Kennedy&#8217;nin A\u015f\u0131 Ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 Geri \u00c7ekme Talebi \u00c7er\u00e7evesinde A\u015f\u0131 Kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ABD Sa\u011fl\u0131k Bakan\u0131 Robert F. Kennedy Jr., Temmuz 2025\u2019te <em>Annals of Internal Medicine<\/em> dergisinde yay\u0131mlanan bir ara\u015ft\u0131rman\u0131n geri \u00e7ekilmesini talep eden g\u00f6r\u00fc\u015f yaz\u0131s\u0131yla g\u00fcndeme oturdu. Ara\u015ft\u0131rma, a\u015f\u0131 i\u00e7indeki al\u00fcminyumun \u00e7ocuklarda otoimm\u00fcn, alerjik ve n\u00f6rogeli\u015fimsel hastal\u0131klarla ili\u015fkisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlayan, 1,2 milyon \u00e7ocukluk veri analizine dayanan bir \u00e7al\u0131\u015fmayd\u0131. Bu ara\u015ft\u0131rma Kennedy taraf\u0131ndan \u201cpropaganda oyunu\u201d olarak adland\u0131r\u0131ld\u0131 (<a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/us-news\/2025\/aug\/14\/robert-kennedy-jr-vaccine-study-retraction\">https:\/\/www.theguardian.com\/us-news\/2025\/aug\/14\/robert-kennedy-jr-vaccine-study-retraction<\/a>).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Derginin edit\u00f6r\u00fc Dr. Christine Laine, geri \u00e7ekme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 reddetti ve \u00e7al\u0131\u015fmada herhangi bir bilimsel usuls\u00fczl\u00fck olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131 (<a href=\"https:\/\/www.thedailybeast.com\/rfk-jr-slapped-down-by-medical-journal-over-vaccine-study-retraction-request\/\">https:\/\/www.thedailybeast.com\/rfk-jr-slapped-down-by-medical-journal-over-vaccine-study-retraction-request\/<\/a>). Ara\u015ft\u0131rman\u0131n ba\u015f yazar\u0131 Anders Peter Hviid, ele\u015ftirilerin \u00e7o\u011funun metodolojiye dayal\u0131 makul tart\u0131\u015fmalar oldu\u011funu belirtti. Kontrol grubunun olmay\u0131\u015f\u0131 gibi ele\u015ftiriler ise Danimarka\u2019da a\u015f\u0131lama oranlar\u0131n\u0131n y\u00fcksek olmas\u0131 nedeniyle veri eksikli\u011fine de\u011fil yasa ve etik kurallara ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131 (<a href=\"https:\/\/www.reuters.com\/business\/healthcare-pharmaceuticals\/medical-journal-rejects-kennedys-call-for-retraction-vaccine-study-2025-08-11\/\">https:\/\/www.reuters.com\/business\/healthcare-pharmaceuticals\/medical-journal-rejects-kennedys-call-for-retraction-vaccine-study-2025-08-11\/<\/a>).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n (ve genel olarak bilime kar\u015f\u0131 komplo anlat\u0131lar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren gruplar\u0131n) neden bu kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc bilimsel kan\u0131tlara ra\u011fmen iddialar\u0131na devam ettiklerini anlamak i\u00e7in olay\u0131n boyutlar\u0131n\u0131 listeledik:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1. G\u00fcvensizlik ve &#8220;B\u00fcy\u00fck End\u00fcstri&#8221; Alg\u0131s\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>A\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tlar\u0131, ila\u00e7 end\u00fcstrisinin (Big Pharma) milyarlarca dolarl\u0131k b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6ne s\u00fcrerek, \u201ckar odakl\u0131 sistem\u201din sa\u011fl\u0131k yerine \u00e7\u0131kar\u0131 \u00f6n plana koydu\u011funu iddia ediyorlar.<\/li>\n\n\n\n<li>2023 y\u0131l\u0131nda k\u00fcresel a\u015f\u0131 pazar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc yakla\u015f\u0131k 70 milyar USD\u2019yi a\u015ft\u0131; COVID-19 sonras\u0131 devasa bir pazar olu\u015ftu. Bu rakam, \u015feffafl\u0131k eksikli\u011fi oldu\u011funda kolayca komplo teorilerine malzeme sa\u011fl\u0131yor.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2. K\u00fclt\u00fcrel ve Politik Kimlik<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>A\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 \u00e7o\u011fu zaman sadece bilimsel bir tutum de\u011fil, bir kimlik ve ideolojik duru\u015f haline geliyor. Otoriteye kar\u015f\u0131 duru\u015f, bireysel \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc koruma iddias\u0131 ve devlet kurumlar\u0131na g\u00fcvensizlik bu kimli\u011fi besliyor.<\/li>\n\n\n\n<li>Bu nedenle, bilimsel verilerle ikna edilmek yerine, bilimsel kan\u0131tlar otoritenin \u201cmanip\u00fclasyonu\u201d olarak alg\u0131lanabiliyor.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>3. Bili\u015fsel Yanl\u0131l\u0131klar ve Duygusal G\u00fc\u00e7<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0130nsanlar, tek bir olumsuz anekdotu (\u00f6rne\u011fin \u201c\u00e7ocu\u011fum a\u015f\u0131 olduktan sonra otizm belirtileri ba\u015flad\u0131\u201d gibi) binlerce g\u00fcvenlik verisinin \u00f6n\u00fcne koyabiliyor. Bu, psikolojide availability bias (mevcudiyet yanl\u0131l\u0131\u011f\u0131) olarak bilinir.<\/li>\n\n\n\n<li>Ayr\u0131ca korku, endi\u015fe ve \u201c\u00e7ocu\u011fuma zarar gelebilir\u201d duygusu, soyut istatistiksel verilerden \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc etki yapar.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>4. Bilgi Kirlili\u011fi ve Sosyal Medya<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Sosyal medyada yank\u0131 odalar\u0131 (echo chambers) sayesinde, yanl\u0131\u015f bilgi s\u00fcrekli tekrar edilerek \u201ckan\u0131t\u201d gibi alg\u0131lan\u0131yor.<\/li>\n\n\n\n<li>RFK Jr. gibi politik fig\u00fcrler, bu yank\u0131 odalar\u0131n\u0131 siyasi sermaye olarak kullan\u0131yor.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>5. Tarihsel Fakt\u00f6rler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>1970\u2019lerde ila\u00e7 firmalar\u0131n\u0131n skandallar\u0131 (\u00f6r. talidomid olay\u0131) ila\u00e7 end\u00fcstrisine y\u00f6nelik kal\u0131c\u0131 bir g\u00fcvensizlik olu\u015fturdu.<\/li>\n\n\n\n<li>A\u015f\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu devlet zorunlulu\u011fu ile yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, \u201czorunluluk\u201d kavram\u0131 otoriteye kar\u015f\u0131 reaksiyonu tetikliyor.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sonu\u00e7 olarak, a\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u00fcrmesinin nedeni sadece bilimsel kan\u0131t eksikli\u011fi de\u011fil. Ekonomik b\u00fcy\u00fckl\u00fck, tarihsel g\u00fcvensizlik, ideolojik kimlik, duygusal yanl\u0131l\u0131klar ve sosyal medya etkisini de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmak gerekiyor. B\u00fcy\u00fck a\u015f\u0131 end\u00fcstrisinin \u015feffaf olmamas\u0131 da bu zemini g\u00fc\u00e7lendiriyor. RFK Jr.\u2019\u0131n al\u00fcminyum i\u00e7eren a\u015f\u0131larla ilgili bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 hedef alan sert ele\u015ftirisi, g\u00fcvenilir bilim \u00e7evrelerince temel mant\u0131ks\u0131zl\u0131klar\u0131 nedeniyle ge\u00e7ersizlikle kar\u015f\u0131lanmakla birlikte, bu t\u00fcr giri\u015fimler a\u015f\u0131ya duyulan g\u00fcvenin sars\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ABD Sa\u011fl\u0131k Bakan\u0131 Robert F. Kennedy Jr., Temmuz 2025\u2019te Annals of Internal Medicine dergisinde yay\u0131mlanan bir ara\u015ft\u0131rman\u0131n geri \u00e7ekilmesini talep eden g\u00f6r\u00fc\u015f yaz\u0131s\u0131yla g\u00fcndeme oturdu. Ara\u015ft\u0131rma, a\u015f\u0131 i\u00e7indeki al\u00fcminyumun \u00e7ocuklarda otoimm\u00fcn, alerjik ve n\u00f6rogeli\u015fimsel hastal\u0131klarla ili\u015fkisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlayan, 1,2 milyon \u00e7ocukluk veri analizine dayanan bir \u00e7al\u0131\u015fmayd\u0131. Bu ara\u015ft\u0131rma Kennedy taraf\u0131ndan \u201cpropaganda oyunu\u201d olarak adland\u0131r\u0131ld\u0131 (https:\/\/www.theguardian.com\/us-news\/2025\/aug\/14\/robert-kennedy-jr-vaccine-study-retraction). [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4426,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[],"class_list":["post-4430","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guncel"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/academicsolidarity.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20250817Vaccine.webp?fit=1280%2C1280&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4430","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4430"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4430\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4431,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4430\/revisions\/4431"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4426"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4430"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4430"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4430"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}