{"id":4954,"date":"2026-10-10T06:44:20","date_gmt":"2026-10-10T06:44:20","guid":{"rendered":"https:\/\/academicsolidarity.com\/?p=4954"},"modified":"2026-10-10T06:44:28","modified_gmt":"2026-10-10T06:44:28","slug":"kemiyet-mi-keyfiyet-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/academicsolidarity.com\/?p=4954&lang=tr","title":{"rendered":"Kemiyet mi keyfiyet mi?"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"605\" height=\"455\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/academicsolidarity.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/image-2.png?resize=605%2C455&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-4955\" style=\"aspect-ratio:1.3296703296703296;width:605px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/academicsolidarity.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/image-2.png?w=605&amp;ssl=1 605w, https:\/\/i0.wp.com\/academicsolidarity.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/image-2.png?resize=300%2C226&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/academicsolidarity.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/image-2.png?resize=399%2C300&amp;ssl=1 399w\" sizes=\"auto, (max-width: 605px) 100vw, 605px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ahlaki \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn sebebi h\u0131rs\u0131zlar m\u0131, yoksa insanlar\u0131n h\u0131rs\u0131zlara \u00f6zenmesi mi?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir zamanlar T\u00fcrkiye&#8217;de gen\u00e7 kad\u0131nlar ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc takt\u0131klar\u0131 i\u00e7in \u00fcniversitelere al\u0131nm\u0131yordu. E\u011fitim haklar\u0131n\u0131 savunan bu insanlar\u0131n m\u00fccadelesi yaln\u0131zca bir k\u0131yafet meselesi de\u011fildi. Adalet, e\u015fitlik ve insan onuru gibi evrensel de\u011ferlerle ilgiliydi (<a href=\"https:\/\/www.hrw.org\/legacy\/backgrounder\/eca\/turkey\/2004\/index.htm\">https:\/\/www.hrw.org\/legacy\/backgrounder\/eca\/turkey\/2004\/index.htm<\/a>).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aradan y\u0131llar ge\u00e7ti. Ba\u015f\u00f6rt\u00fcl\u00fc kad\u0131nlar \u00fcniversitelere, parlamentoya ve bakanl\u0131klara girdiler. Say\u0131lar\u0131 artt\u0131, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fckleri artt\u0131, g\u00fc\u00e7leri artt\u0131. Ancak bu insanlar\u0131n \u00f6n planda olanlar\u0131n\u0131n utanma duygular\u0131n\u0131n azald\u0131\u011f\u0131n\u0131, h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, yolsuzlu\u011fu, kul hakk\u0131 yemeyi s\u0131radanla\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren ciddi bulgular var. \u0130nsan\u0131n akl\u0131na &#8220;Savunulan de\u011ferlere ne oldu?&#8221; sorusu geliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye&#8217;de son haftalarda ya\u015fanan fon skandal\u0131 bu soruyu yeniden akla getirdi. D\u00fcn adalet talebiyle ortaya \u00e7\u0131kan bir hareketin i\u00e7inden bug\u00fcn yolsuzluk iddialar\u0131yla an\u0131lan ki\u015filerin \u00e7\u0131kmas\u0131, \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken bir \u00e7eli\u015fki. Demek ki, say\u0131ca \u00e7o\u011falmak, ahlaken geli\u015fmek anlam\u0131na gelmiyor (<a href=\"https:\/\/www.euronews.com\/2026\/09\/28\/turkey-lifts-asset-freezes-in-fund-probe-as-ruling-party-deputy-chair-quits-amid-share-tra\">https:\/\/www.euronews.com\/2026\/09\/28\/turkey-lifts-asset-freezes-in-fund-probe-as-ruling-party-deputy-chair-quits-amid-share-tra<\/a>).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu konu sosyal bilimcilerin de ilgisini \u00e7ekiyor. Ronald Inglehart ve Christian Welzel&#8217;in D\u00fcnya De\u011ferler Ara\u015ft\u0131rmas\u0131 (<a href=\"https:\/\/www.worldvaluessurvey.org\/\">https:\/\/www.worldvaluessurvey.org\/<\/a>) verilerine dayanarak geli\u015ftirdikleri k\u00fclt\u00fcr haritas\u0131, \u00fclkeleri iki temel boyutta kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131yor: geleneksel de\u011ferlere kar\u015f\u0131 sek\u00fcler-rasyonel de\u011ferler ve hayatta kalmaya odakl\u0131 de\u011ferlere kar\u015f\u0131 kendini ifade etme de\u011ferleri.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Haritaya bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ilgin\u00e7 bir tablo ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. \u0130sve\u00e7, Norve\u00e7, Danimarka ve Finlandiya gibi tarihsel olarak Protestan Avrupa \u00fclkeleri, bireysel \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe ve kendini ifade etmeye b\u00fcy\u00fck \u00f6nem veren ayr\u0131 bir k\u00fcme olu\u015fturuyor. T\u00fcrkiye ise geleneksel de\u011ferlerin ve ekonomik g\u00fcvenlik kayg\u0131lar\u0131n\u0131n daha belirgin oldu\u011fu \u00fclkeler aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ara\u015ft\u0131rmalar ekonomik geli\u015fmi\u015flikle bu de\u011ferler aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ili\u015fki oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Refah ve ekonomik g\u00fcvenlik artt\u0131k\u00e7a toplumlar yaln\u0131zca ge\u00e7imlerini sa\u011flamaya de\u011fil, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe, kat\u0131l\u0131ma ve ya\u015fam kalitesine de daha fazla \u00f6nem verme e\u011filimi g\u00f6steriyor. Bununla birlikte, tarihsel ve k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n etkisi ekonomik farkl\u0131l\u0131klar hesaba kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda da tamamen ortadan kalkm\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu harita kimin daha d\u00fcr\u00fcst veya ahlakl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermiyor. Ancak geli\u015fmi\u015fli\u011fin yaln\u0131zca ekonomik de\u011fil, k\u00fclt\u00fcrel bir boyutu da oldu\u011funu hat\u0131rlat\u0131yor. Bir toplumun geli\u015fmi\u015fli\u011fi yaln\u0131zca ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen gelirle, \u00fcniversite say\u0131s\u0131yla veya parlamentodaki temsil oranlar\u0131yla \u00f6l\u00e7\u00fclemez. \u0130nsanlar\u0131n hangi de\u011ferleri savundu\u011fu ve daha \u00f6nemlisi, hangi de\u011ferlere g\u00f6re ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 daha \u00f6nemlidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ahlaki \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn sebebi h\u0131rs\u0131zlar m\u0131, yoksa insanlar\u0131n h\u0131rs\u0131zlara \u00f6zenmesi mi? Bir zamanlar T\u00fcrkiye&#8217;de gen\u00e7 kad\u0131nlar ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc takt\u0131klar\u0131 i\u00e7in \u00fcniversitelere al\u0131nm\u0131yordu. E\u011fitim haklar\u0131n\u0131 savunan bu insanlar\u0131n &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4948,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[],"class_list":["post-4954","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guncel"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/academicsolidarity.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261010Values-scaled.jpg?fit=2560%2C1914&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4954","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4954"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4954\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4956,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4954\/revisions\/4956"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4948"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4954"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4954"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4954"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}